OCPP Nedir? OCPP 1.6 ve 2.0 Detaylı Rehber

OCPP (Open Charge Point Protocol), elektrikli araç şarj istasyonlarıyla yönetim yazılımı arasındaki açık ve telif ücretsiz iletişim standardıdır. 2009'da Hollanda'da geliştirilmeye başlanmış, 2014'ten bu yana Open Charge Alliance (OCA) tarafından yönetilen OCPP, bugün dünya genelinde 200+ cihaz üreticisi ve binlerce operatör tarafından kullanılan de facto standarttır. 2024 itibarıyla IEC 63584 olarak uluslararası standart statüsü kazandı.

OCPP nedir, ne için var?

Bir EV şarj istasyonu donanım, yazılım ve şebeke bağlantısının kesişiminde çalışan kompleks bir cihazdır. Şarj başlatma, kullanıcı kimlik doğrulama, ödeme yetkilendirme, güç sınırlama, hata yönetimi, firmware güncellemesi, ölçüm raporlama, uzak komut gibi 30+ farklı operasyon yapması gerekir. Bu operasyonların nasıl tetikleneceği standardize edilmediği takdirde her üretici kendi protokolünü yazardı — ki 2009 öncesinde durum aynen böyleydi.

OCPP, şu temel soruyu çözer: "Şarj cihazı ile yönetim sistemi (CSMS — Charging Station Management System) hangi mesajları, hangi formatta, hangi sırayla göndersin?" Cevap: WebSocket üzerinden JSON mesajları, OCPP spesifikasyonunda tanımlı 30+ mesaj tipiyle.

Pratikte OCPP, üretici-bağımsızlık (vendor independence) sağlar: ABB cihazını alıp sarjmodul'a, Schneider cihazını alıp Echargo'ya, Vestel cihazını alıp Voltrun'a bağlayabilirsiniz çünkü ortak dil OCPP'dir.

OCPP nasıl çalışır?

OCPP iletişimi Charge Point (CP) ile Central System (CSMS) arasında geçer. CP = fiziksel şarj cihazı; CSMS = bulut yönetim yazılımı (sarjmodul gibi). Bağlantı tipik olarak bir WebSocket kanalıdır ve CP, CSMS'in kendisine atadığı URL'ye bağlanır. Bağlantı bir kez kurulduktan sonra çift yönlü mesajlaşma başlar.

Tipik bir şarj seansının akışı:

1. BootNotification: CP açılınca CSMS'e "ben şu modelim, şu firmware versiyonundayım" der.
2. Heartbeat: Her dakika "buradayım, hayattayım" sinyali.
3. Authorize: Kullanıcı RFID kartı bastığında / mobil uygulamadan başlattığında CP, CSMS'e "bu kart yetkili mi?" diye sorar. CSMS yanıt verir.
4. StartTransaction: Şarj başlar, CP başlangıç ölçüm değerini gönderir.
5. MeterValues: Periyodik olarak (genelde 30-60 sn) anlık akım, voltaj, kWh değerleri raporlanır.
6. StopTransaction: Şarj biter, toplam kWh + süre + son ölçüm gönderilir.
7. StatusNotification: Cihaz durumu (Available, Charging, Faulted vb.) değişirse anında bildirilir.

CSMS de proaktif komutlar gönderebilir: RemoteStartTransaction (uzaktan şarj başlat), ChangeConfiguration (ayar değiştir), UpdateFirmware (firmware güncelle), UnlockConnector (kabloyu serbest bırak), SetChargingProfile (akıllı şarj programı ata).

OCPP 1.6 — yapı ve özellikler

Yayın yılı: 2015. Geçerli versiyon: 1.6 Errata (2017 düzeltmeleriyle).

OCPP 1.6, pazarın yaklaşık %70'inde hâlâ kullanımda. İki taşıma seçeneği vardır:

• OCPP 1.6 JSON: WebSocket üzerinden JSON mesajlar. Modern, düşük gecikmeli, çift yönlü. Önerilen seçenek.
• OCPP 1.6 SOAP: HTTP üzerinden SOAP/XML. Eski, yüksek gecikmeli, tek yönlü. Yeni kurulumlarda önerilmez.

1.6'nın getirdiği temel kazanımlar:

• Smart Charging — akıllı şarj profilleri (saatlik, günlük, anlık güç sınırları)
• Local Authorization List — RFID kart listesi cihaza önbelleklenir, internet kesilse bile yetkilendirme çalışır
• Reservation — kullanıcı bir cihazı belirli süreyle rezerve edebilir
• Trigger Message — CSMS, CP'ye "şu mesajı şimdi gönder" komutu verebilir

Eksikleri (2.0'da çözülen): ISO 15118 Plug & Charge yok; güvenlik standartları zayıf (TLS opsiyonel ve net belirlenmemiş); ölçüm değerleri sınırlı (DC şarjda detaylı veri eksik); firmware yönetimi temel seviyede.

OCPP 2.0.1 — yenilikler

Yayın yılı: 2018 (2.0), 2020 (2.0.1 düzeltme). IEC 63584 standardı: 2024.

OCPP 2.0.1, sektörün gelecek 10 yılını şekillendirecek önemli yenilikler getirdi:

• ISO 15118 Plug & Charge desteği — kullanıcı kabloyu takar, kart/uygulama olmadan otomatik kimlik + ödeme. EV ile şarj cihazı arasındaki sertifika tabanlı kimlik OCPP 2.0 üzerinden CSMS'e iletilir.
• Gelişmiş güvenlik profilleri — Profile 0 (HTTP Basic), 1 (TLS + Basic), 2 (TLS + Client Certificate), 3 (TLS + Client Cert + ID/Secret). Üretim ortamları için Profile 2-3 zorunlu.
• Yeni mesaj tipleri — Get15118EVCertificate, SignCertificate, InstallCertificate (PKI tabanlı sertifika yönetimi)
• Geliştirilmiş ölçüm — Phase rotation, sıcaklık, hata kodları detayı, DC ölçüm parametreleri
• Diagnostic ve Monitoring — Cihaz log'ları, alarm kuralları, performans metrikleri
• Display ve Tariff — CSMS, cihaz ekranına metin gönderebilir; kullanıcıya anlık fiyat gösterimi
• Variable Configuration — Eski 1.6'daki ChangeConfiguration yerine modern, tip-güvenli bir yapı

OCPP 1.6 vs 2.0.1 karşılaştırma

Hangi OCPP versiyonu seçmeliyim?

Yeni bir kurulum yapıyorsanız (50+ istasyon): doğrudan OCPP 2.0.1 önerilir. ISO 15118 Plug & Charge, gelişmiş güvenlik ve uzun vadeli destek için 2.0.1 zaten 2026-2030 dönemini kapsayacak.

Mevcut 1.6 ağınız varsa: aceleci geçiş şart değil. 1.6 hala desteklenmektedir ve OCA tarafından bakım modunda tutulmaktadır. Geçiş için 18-24 aylık aşamalı plan tavsiye edilir: yeni cihazlar 2.0.1 alın, mevcut 1.6'lar firmware güncellemeleriyle 2.0'a yükseltilebilenler için geçiş takvimi yapın.

Yönetim yazılımı seçerken mutlaka çift protokol desteği (1.6 + 2.0.1 eşzamanlı) sorulmalıdır. sarjmodul bu desteği tüm paketlerinde sunar; aynı operatör panelinde 1.6 ve 2.0 cihazları birlikte yönetilir.

OCPP olmadan ne kaybederiz?

OCPP olmayan bir şarj cihazı satın aldığınızda, yalnızca o üreticinin yazılımına bağımlı kalırsınız. Pratik sonuçları:

• Vendor lock-in: 5 yıl sonra üretici desteği keserse veya iflas ederse cihazlarınız hurda olur. OCPP'de farklı yazılıma geçiş bir gün içinde yapılır.
• Çoklu marka yönetilemez: Bir lokasyonda ABB + Vestel + Wallbox karışımı varsa OCPP olmadan üç ayrı yazılım, üç ayrı arayüz, üç ayrı destek hattı kullanmak zorundasınız.
• Roaming yok: OCPP olmayan ağlar OCPI gibi roaming protokollerine bağlanamaz; kullanıcılarınız diğer ağlardaki istasyonları göremez.
• Lisans/EPDK uyum riski: Türkiye'de EPDK düzenleyici çerçevesi açık standartları teşvik eder; OCPP uyumu denetimlerde aranan bir kriterdir.

sarjmodul ile OCPP entegrasyonu

sarjmodul, OCPP 1.6 (JSON ve SOAP) ile OCPP 2.0.1 arasında çift protokol desteğini tüm paketlerde standart sunar. ABB, Schneider Electric, Delta, Vestel, Compleo, Wallbox gibi üreticilerin cihazları test edilmiş ve doğrulanmıştır. Kurulum süresi mevcut OCPP uyumlu cihazlar için 1-2 iş günüdür: cihaz konfigürasyonunda CSMS URL'i sarjmodul endpoint'iyle değiştirilir, kimlik bilgileri tanımlanır ve cihaz yeniden başlatılır.

OCPP'nin sağladığı vendor independence avantajı + sarjmodul'un uçtan uca yönetim katmanıyla birleşince:

• Tek panelden çoklu üretici yönetimi
• OCPI 2.2.1 üzerinden roaming entegrasyonu
• Akıllı yük dengeleme (apartman/site senaryosu için kritik)
• EPDK uyumlu faturalama
• White-label mobil uygulama (Şarj Modül markası ya da kendi markanız)

Sıkça Sorulan Sorular